خسرو علیکردی وکیل دادگستری که وکیل چندین پرونده زندانیان سیاسی بود، پس از فراز و فرودهای فراوان در زندگی شخصی و حرفه ای ناگهان در دفتر کارش در مشهد درگذشت. در حالی که مقامات رسمی، علت این رخداد ناگهانی را سکته قلبی اعلام کردند و بر بیطرفی حادثه تأکید داشتند، گزارشهای حقوق بشری و به زعم برخی نزدیکان درباره مرگ مشکوک وی، بار دیگر نام او را به صدر اخبار آورد.
بیوگرافی خسرو علیکردی
خسرو علیکردی (زاده ۵ آذر ۱۳۵۸ – درگذشت ۱۵ آذر ۱۴۰۴ در ۴۶ سالگی) وکیل دادگستری و کنشگر حقوق بشر ایرانی بود که شهرت وی بیش از هر چیز به خاطر پذیرش وکالت پروندههای حساس سیاسی و حقوق بشری، بهویژه پس از خیزش ۱۴۰۱، رقم خورد. مرگ ناگهانی و مشکوک وی در دفتر کارش در مشهد، واکنش گسترده فعالان حقوق بشر را برانگیخت.
زندگی و سوابق
تولد و تحصیل: خسرو علیکردی در سال ۱۳۵۸ به دنیا آمد. پدر او از شهدای جنگ ایران و عراق بود و برهمین اساس برخی معتقدند روحیه عدالت خواهی و حمایتگری وی به دلیل رشد در یک خانواده ایثارگر و داشتن پدری متعهد بوده است. علیکردی پس از گذراندن تحصیلات مقدماتی برای ورود به حوزه وکالت تحصیلات تخصصی خود را آغاز کرد. وی ابتدا برای کارشناسی ارشد حقوق عمومی در دانشگاه علامه طباطبایی پذیرفته شد، اما به دلیل مداخله نهادهای امنیتی از ثبتنام او جلوگیری شد. او پس از پیگیریهای قضایی و علیرغم حکم دیوان عدالت اداری به نفع وی، مجبور شد تحصیلاتش را در دانشگاه آزاد تهران مرکز ادامه دهد.
آغاز فعالیت حقوق بشری: وی از سال ۱۳۸۳ وارد حرفه وکالت شد، اما پس از اعتراضات سال ۱۳۸۸(جنبش سبز) تصمیم گرفت وکیل معترضان و پروندههای سیاسی شود.
فعالیتهای پرهزینه در مشهد
تمرکز فعالیت علیکردی بر دفاع از حقوق اقشار تحت فشار بود. او وکالت مهمترین پروندههای حقوق بشری و سیاسی را بر عهده گرفت:
-
وکالت دادخواهان: پس از اعتراضات ۱۴۰۱ (جنبش «زن، زندگی، آزادی»)، او وکالت خانوادههای کشتهشدگان (از جمله خانواده ابوالفضل آدینهزاده) و فعالان مدنی مانند فاطمه سپهری را پذیرفت.
-
مقابله با مقامات قضایی: علیکردی چندین بار علیه رفتار قضایی مقامات، از جمله رؤسای شعبههای دادگاه انقلاب مشهد، شکایت رسمی تنظیم کرد.
-
احکام قضایی: این فعالیتها برای وی گران تمام شد. در اواخر سال ۱۴۰۲، او به اتهام «فعالیت تبلیغی علیه نظام» به یک سال زندان، دو سال تبعید به شهرستان نهبندان، ممنوعیت خروج از کشور و دو سال ممنوعیت اشتغال به وکالت محکوم شد.
علت مرگ خسرو علیکردی چه بود؟
خسرو علیکردی در تاریخ ۱۵ آذر ۱۴۰۴ در سن ۴۶ سالگی، در دفتر کارش در مشهد درگذشت. اما علت این فوت به یک جنجال رسانهای و حقوق بشری تبدیل شد. مقامهای استان خراسان رضوی علت درگذشت او را «سکته قلبی» اعلام کردند.
اعلام رسمی درباره علت فوت خسرو علیکردی
به نقل از معاون امنیتی ـ انتظامی استانداری خراسان رضوی، علت فوت با تأیید پزشکی قانونی «سکته قلبی» اعلام شد. امیرالله شمقدری گفت هیچ نشانهای از عامل غیرطبیعی در این حادثه دیده نشده و موضوع کاملاً پزشکی بوده است.
شماری از وکلا و منابع حقوق بشری با اشاره به شواهدی چون خونریزی از دهان و بینی و احتمال «ضربه به سر»، مرگ او را «مشکوک» خواندند.
مرضیه محبی، وکیل حقوق بشری، تأکید کرد که علیکردی هیچ بیماری قلبی یا قبلی نداشته است. گزارشهایی مبنی بر جمعآوری دوربینهای مداربسته دفتر کار توسط مأموران امنیتی و همچنین عدم دسترسی خانواده به تلفن همراه وی، بر ابهامها افزود.
واکنش به گمانهزنیها
شمقدری توضیح داد برخی رسانههای بیگانه تلاش کردند این اتفاق را سیاسی تفسیر کنند. او گفت مردم حقیقت ماجرا را میدانند و فضای نقد در کشور باز است و این ماجرا ارتباطی با تنشهای سیاسی ندارد.
نقل قول از معاون استاندار و فرماندار ویژه مشهد
به گزارش ایرنا، سید حسن حسینی اعلام کرد که خسرو علی کردی جمعهشب در دفتر کارش دچار سکته قلبی شد. او تأکید کرد بررسیهای پزشکی و امنیتی هیچ نشانهای از عوامل غیرطبیعی در این رخداد ثبت نکرده است.
خاکسپاری خسرو علیکردی
مراسم خاکسپاری وی در ۱۶ آذر در آرامستان سبزوار، در کنار جمعی از خانواده، دوستان، همکاران و خانواده های موکلین وی برگزار شد.