معنی خواب و کلمههای همخانواده
| معنی | ۱. استراحت بدن، وقتی چشمها بسته است و از دور و برمان خبر نداریم. ۲. چیزهایی که در خواب میبینیم. |
|---|---|
| همخانواده | خوابیدن، خوابیده، رختخواب، خوابگاه، خوابآلود |
| مترادف | رؤیا (برای خوابی که میبینیم) |
| متضاد | بیداری؛ خواب است ← بیدار است |
«خواب» را دو جور به کار میبریم. یکی وقتی از خوابیدن حرف میزنیم: «بابا خواب است». دیگری وقتی چیزی را که در خواب دیدهایم تعریف میکنیم: «خواب دیدم پرواز میکنم». با هر دو معنی میشود جمله ساخت.
فهرست مطالب
جمله سازی با خواب کلاس دوم
این جملهها کوتاهاند و از کارهای هر روز بچهها حرف میزنند: شب، رختخواب، قصه و صبح.
- مادربزرگ شبها قبل از خواب برایم قصه میگوید.
- گربهی ما روی مبل خواب است.
- دیشب خواب خوبی دیدم.
- بابا خسته بود و زود به خواب رفت.
- وقتی خوابم میآید، چشمهایم سنگین میشود.
- من خوابم را برای دوستم تعریف کردم.
- خرسها در زمستان به خواب میروند.
- با صدای زنگ ساعت از خواب پریدم.
- بعد از بازی، خواب راحتی داشتم.
- خواهرم در خواب حرف میزند.
- جوجهها زیر بال مرغ به خواب رفتند.
- معلم گفت شبها زود به خواب برویم.
- ماهیها با چشم باز به خواب میروند.
- ستارهها را میشمردم که کمکم به خواب رفتم.
- دیشب در خواب با دایناسور بازی کردم.
اگر جمله با «مهتاب» هم لازم دارید، ۴۵ جملهی ساده با مهتاب برای کلاس اول و دوم را ببینید.
جمله سازی با خواب کلاس اول
- من خواب بودم.
- بابا خواب است.
- من زود به خواب میروم.
- جوجه خواب است.
- من خواب دیدم.
- شب وقت خواب است.
- نوزاد در خواب خندید.
- قبل از خواب مسواک میزنم.
جمله با خواب و بیدار
بیدار متضاد خواب است. این جملهها هر دو را با هم دارند.
- صبح زود بیدار شدم، ولی خواهرم هنوز خواب بود.
- جغد روزها خواب است و شبها بیدار میماند.
- وقتی بیدار شدم، خوابم را فراموش کرده بودم.
- مادرم گفت: «زود به خواب برو تا صبح سرحال بیدار شوی.»
چطور با خواب جمله بسازیم؟
- اول فکر کن کدام معنی را میخواهی: خوابیدن، یا چیزی که در خواب دیدی.
- بگو کی یا کجا: شب، در رختخواب، بعد از بازی، خانهی مادربزرگ.
- جمله را کوتاه نگه دار و آخرش نقطه بگذار.
- جمله را از کتاب یا همین صفحه رونویسی نکن. معلم جملهای را میخواهد که خودت ساخته باشی.
برای پدر و مادرها: از بچه بپرسید «دیشب چه خوابی دیدی؟» یا «کی به رختخواب رفتی؟». جواب همین سؤالها معمولاً یک جملهی کامل است.
مثلاً از «شب» و «قصه» میشود به این جمله رسید: شب با قصهی پدرم به خواب رفتم. حالا نوبت توست: جملهات را در کادر زیر بنویس تا بررسی شود، یا برای تمرین یک کاربرگ چاپی بساز.
تمرین و کاربرگ جملهسازی با خواب
جمله سازی با خواب کلاس سوم و چهارم
در پایههای بالاتر میشود دلیل یا نتیجه را هم در جمله گفت.
- اگر شب خواب کافی نداشته باشم، سر کلاس حواسم جمع نیست.
- خواب زمستانی به خرس کمک میکند سرما و کمبود غذا را تحمل کند.
- دیشب خواب دیدم در جنگلی پر از درختهای رنگی گم شدهام.
- بچههای دبستانی هر شب به نُه تا دوازده ساعت خواب نیاز دارند.
- صدای باران روی پنجره مرا آرام به خواب برد.
- بعد از یک روز پر از بازی، خواب عمیقی داشتم.
- وقتی از خواب بیدار شدم، همهجا زیر برف سفید شده بود.
- تماشای تلویزیون تا دیروقت، خواب شب را کم میکند.
کلمه با خواب کلاس دوم
این کلمهها از «خواب» ساخته شدهاند و معنیشان به خوابیدن برمیگردد.
| کلمه | معنی | نمونه |
|---|---|---|
| خوابیدن | به خواب رفتن | بچهگربه کنار بخاری خوابید. |
| خوابیده | کسی که در خواب است | آرام راه برو، برادرت خوابیده است. |
| رختخواب | تشک و پتو و بالشی که رویش میخوابیم | صبح رختخوابم را جمع کردم. |
| اتاق خواب | اتاقی که در آن میخوابیم | اتاق خواب من پنجرهی بزرگی دارد. |
| خوابگاه | ساختمانی که گروهی از آدمها در آن میخوابند | ورزشکاران در خوابگاه اردو ماندند. |
| خوابآلود | کسی که خوابش میآید | صبح جمعه خوابآلود به آشپزخانه رفتم. |
اصطلاحهایی با خواب
بعضی وقتها «خواب» در یک اصطلاح میآید و معنی تازهای پیدا میکند. این سه تا را بچهها زیاد میشنوند:
- «خوابم میآید» یعنی خستهام و دلم میخواهد بخوابم: بعد از ناهار همیشه خوابم میآید.
- «خواب ماندن» یعنی دیرتر از وقتش بیدار شدن: امروز خواب ماندم و دیر به مدرسه رسیدم.
- «خواب از سرم پرید» یعنی یکدفعه کاملاً بیدار شدم: با صدای رعد، خواب از سرم پرید.
انواع جمله با خواب
جملهها را میشود از روی کارشان دستهبندی کرد: بعضی خبر میدهند، بعضی میپرسند، بعضی دستور میدهند و بعضی تعجب یا آرزویی را نشان میدهند.
جمله خبری با خواب
- دیشب زود به خواب رفتم.
- خواب بعدازظهر حالم را خوب کرد.
جمله پرسشی با خواب
- دیشب چه خوابی دیدی؟
- چرا خوابت نمیبرد؟
جمله امری با خواب
- قبل از خواب مسواک بزن.
- آرام حرف بزن، بچه خواب است.
جمله عاطفی (تعجبی) با خواب
- چه خواب قشنگی دیدم!
- وای، چقدر خوابم میآید!
جمله دعایی و شرطی با خواب
- خدایا، خواب همهی بچهها را آرام و شیرین کن.
- اگر زود به خواب بروی، صبح سرحال بیدار میشوی.
املای خواب
در «خواب» بعد از «خ» یک «و» نوشته میشود که خوانده نمیشود. «خاب» غلط است. خواهر، خواندن و خواستن هم همینطورند. اگر یکی از آنها را درست بنویسی، بقیه هم یادت میماند.






جمله