فهرست مطالب
آیا می دانید علت زردی و لکه برگ پوتوس چیست؟ پوتوس از جمله گیاهان آپارتمانی محبوب و کم دردسر می باشد که به راحتی می توان آن را در خانه ها و فضاهای کوچک نگهداری کرد. این گیاه برای رشد به نور زیاد نیاز ندارد و میزان آبیاری آن هم نسبتاً کم است.
با این حال مقاومت بالای پوتوس به این معنا نیست که هرگز دچار مشکل نمی شود. مانند سایر گیاهان آپارتمانی اگر شرایط نگهداری آن مناسب نباشد ممکن است با مشکلات مختلفی روبه رو شود. یکی از رایج ترین این مشکلات، زردی و لکه برگ پوتوس می باشد. در این مقاله به طور کامل به بررسی دلایل زرد شدن پوتوس پرداخته ایم.
علت زردی و لکه برگ پوتوس چیست؟

پیر شدن برگ ها
پیش از آنکه زردی و لکه برگ پوتوس را به عوامل مختلف نسبت دهیم بهتر است به یکی از طبیعی ترین دلایل آن اشاره کنیم: پیر شدن برگ ها. گاهی برگ های قدیمی تر پوتوس به مرور زمان زرد می شوند و در نهایت به دلیل رسیدن به پایان عمرشان می ریزند.
اگر گیاه شما در مجموع سرحال است، برگ های سبز و تازه دارد و فقط یکی دو برگ یا شاخه دچار زردی شده اند احتمالاً موضوع نگران کننده ای وجود ندارد و این تغییر رنگ صرفاً ناشی از روند طبیعی پیری برگ هاست. در چنین شرایطی می توانید برگ های زرد را جدا کنید یا آن ها را همان طور باقی بگذارید تا خودشان به تدریج جدا شوند.
اگر احساس می کنید این زردی زودتر از موعد اتفاق افتاده و برگ ها قبل از پایان عمرشان تغییر رنگ داده اند، بد نیست خاک را با مقدار کمی مواد مغذی تقویت نمایید؛ چون کمبود عناصر غذایی می تواند باعث شود برگ ها سریع تر از حد انتظار زرد شوند.
آبیاری کم
یکی دیگر از اصلی ترین دلایل زردی و لکه برگ پوتوس، نحوه آبیاری آن می باشد. قانون کلی این است که اجازه دهید خاک گیاه پیش از آبیاری مجدد، کاملاً خشک شود؛ اما این دستورالعمل گاهی برای صاحبان گیاه چالش برانگیز می شود. چرا که تشخیص دقیق میزان خشکی خاک ممکن است دشوار باشد و منجر به آبیاری دیرهنگام شود.
خبر خوب این است که پوتوس در زمان تشنگی به خوبی واکنش نشان داده و علائم واضحی بروز می دهد. به عنوان مثال اگر مشاهده کردید که برگ های گیاه حالت افتاده و بی حال پیدا کرده اند زمان آن رسیده که به گیاه آب برسانید.
علاوه بر این گاهی اوقات زهکشی نامناسب گلدان یا فشردگی بیش از حد خاک مانع از رسیدن درست آب به ریشه ها می شود. برای بهبود وضعیت می توانید با وسیله ای نوک تیز مثل خلال دندان به آرامی سطح خاک را هوادهی کنید تا آب بتواند به خوبی در تمام قسمت های گلدان نفوذ کند.
آبیاری بیش از حد
آبیاری بیش از اندازه نیز می تواند عامل زردی و لکه برگ پوتوس باشد. اگر در کنار زرد شدن متوجه پژمردگی برگ ها یا بروز لکه های قهوه ای روی آن ها شدید احتمالاً گیاه را بیش از حد سیراب کرده اید. همچنین تجمع طولانی مدت آب در گلدان مانع از رسیدن اکسیژن به ریشه ها می شود و سلامت گیاه را به خطر می اندازد که نتیجه آن، تغییر رنگ برگ ها به زرد است. بنابراین تنظیم دقیق میزان آب برای حفظ شادابی پتوس بسیار حیاتی است.
خوشبختانه آسیب های ناشی از آبیاری زیاد معمولاً قابل جبران است. در اولین قدم پس از اطمینان از این موضوع، برگ های زرد شده را بچینید؛ چرا که این برگ ها دیگر به حالت اولیه بازنمی گردند و جدا کردنشان به بهبود وضعیت عمومی گیاه کمک می کند.
برای حل این مشکل می توانید اقدامات زیر را انجام دهید:
تغییر مکان به محیطی پرنورتر
اگر حجم آبیاری شما مناسب است اما خاک همچنان مرطوب می ماند ممکن است نور محیط کافی نباشد. در چنین شرایطی انتقال پوتوس به یک نقطه روشن تر باعث می شود آب اضافی خاک با سرعت بیشتری تبخیر شود.
اصلاح زهکشی خاک و گلدان
زهکشی نامناسب یکی از دلایل اصلی ماندگاری آب در گلدان می باشد. برای حل این مشکل حتماً از گلدان های سوراخ دار و خاک های سبک با قابلیت عبور راحت آب استفاده کنید؛ این موضوع به ویژه در فضاهای کم نور که خاک دیرتر خشک می شود اهمیت دوچندانی دارد تا از خفگی ریشه ها جلوگیری شود.
گلدان کوچک

یکی دیگر از عوامل زردی و لکه برگ پوتوس، محدودیت فضای رشد ریشه هاست. زمانی که ریشه های گیاه فضای کافی در اختیار نداشته باشند پوتوس دچار استرس شده و این موضوع خود را با تغییر رنگ برگ ها به زرد نشان می دهد.
اگر احساس می کنید سرعت رشد گیاهتان بسیار کم شده یا ریشه ها از سطح خاک و سوراخ های انتهایی گلدان بیرون زده اند احتمالاً زمان آن رسیده که فضای بزرگتری برای آن فراهم کنید.
برای اطمینان از اینکه آیا گیاه به تعویض گلدان نیاز دارد یا خیر می توانید به سادگی آن را بررسی کنید: پایه گیاه را با دست بگیرید و آن را به آرامی از گلدان خارج کنید.
اگر مشاهده کردید که ریشه ها کاملاً در هم تنیده شده و فضای خاک را اشغال کرده اند، وقت آن است که پتوس خود را به گلدانی بزرگتر منتقل کنید تا فضای کافی برای توسعه ریشه ها و بازیابی سلامت خود داشته باشد.
نور زیاد یا بسیار کم، علت زردی و لکه برگ پوتوس
میزان نوری که پوتوس در طول روز دریافت می کند تأثیری مستقیم بر رنگ و سلامت برگ های آن دارد. این گیاه برای حفظ شادابی خود به حدود ۶ ساعت نور غیرمستقیم نیاز دارد؛ بنابراین اگر فضای خانه شما تاریک می باشد بهتر است از لامپ های مخصوص رشد گیاه برای تأمین این نیاز استفاده کنید.
از سوی دیگر باید مراقب تابش مستقیم خورشید باشید؛ چرا که حرارت بالای آن می تواند فرآیند زرد شدن و سوختگی برگ ها را دوچندان کند. در نظر داشته باشید که مناسب ترین محل برای نگهداری پوتوس، محیطی کاملاً روشن است و حفظ فاصله حدود ۳۰ سانتی متری از پنجره های جنوبی، بهترین شرایط نوری را برای آن فراهم می کند.
کمبود مواد مغذی خاک، کمبود نیروی سلامتی
گاهی با وجود فراهم کردن تمامی شرایط ایده آل، باز هم شاهد زردی و لکه برگ پوتوس خود هستید. در چنین شرایطی به ویژه اگر مدت زیادی از تعویض خاک یا تقویت گیاه گذشته باشد علت اصلی را باید در فقر مواد مغذی خاک جست وجو کرد.
وقتی خاک توان تأمین انرژی لازم برای گیاه را نداشته باشد برگ ها به مرور ضعیف و زرد می شوند. برای رفع این مشکل در فصول بهار و تابستان که زمان رشد گیاه است به صورت ماهانه از کودهای تقویتی استفاده کنید. توصیه می شود برای جلوگیری از آسیب، نیمی از دوز درج شده روی بسته بندی کود را با آب مخلوط کرده و به گیاه بدهید.
قرار گرفتن در معرض باد لوازم گرمایش و سرمایشی
جریان مستقیم هوای سرد یا گرم می تواند یکی از دلایل مهم زردی و لکه برگ پوتوس باشد. در روزهای گرم باد کولر و در فصل های سرد گرمای شوفاژ، بخاری یا شومینه برای گیاه آسیب زاست. حتماً توجه کنید که گلدان پتوس در هیچ زمانی روبه روی باد مستقیم قرار نگیرد؛ چون قرار گرفتن طولانی مدت در معرض سرمای کولر یا گرمای وسایل گرمایشی، تعادل محیطی گیاه را به هم می زند و به مرور باعث زرد شدن برگ ها، ریزش آن ها و ضعیف شدن کلی گیاه می شود.
جابه جایی! پوتوس عاشق ثبات است
پوتوس برخلاف بسیاری از وسایل خانه به جابه جایی های مداوم واکنش خوبی نشان نمی دهد. چون یک موجود زنده است، تغییر پی درپی محیط (نور، دما و جریان هوا) می تواند به آن شوک وارد کند و نشانه هایی مثل افت رشد یا زرد شدن برگ ها را به همراه داشته باشد.
بنابراین تا حد امکان گیاه را ثابت نگه دارید. اگر اخیراً پتوس را جابه جا کرده اید، کمی به آن زمان بدهید تا با شرایط جدید سازگار شود؛ معمولاً بعد از مدتی گیاه دوباره به روند طبیعی و سالم رشد برمی گردد.
حمله آفات، قارچ ها و باکتری ها
یکی دیگر از دلایل بسیار مهم زردی و لکه برگ پوتوس این است که گیاه شما دچار آفات شده است. بنابراین لازم است گیاه خود را با دقت بررسی کنید و هرگونه علامت غیرطبیعی مانند لکه های سفید، سیاه یا قهوه ای، آثار جویدگی، سوراخ شدن برگ ها و نشانه های زنگ زدگی را جدی بگیرید.
همچنین ممکن است پوتوس مورد هدف حمله آفاتی نظیر شپشک آردآلود و کنه تارعنکبوتی قرار گیرد یا دچار بیماری های قارچی و عفونت های باکتریایی شود. در صورت مشاهده این علائم بهترین راهکار استفاده از آفت کش ها یا قارچ کش های مناسب برای متوقف کردن آسیب و درمان گیاه می باشد.
دمای محیط کم یا بسیار زیاد است
پوتوس اصالتاً گیاهی متعلق به مناطق گرمسیری است و برای رشد مطلوب به گرما نیاز دارد. اگر در فصل زمستان شاهد زرد شدن برگ های آن هستید، این پیام را به شما می دهد که محیط نگهداری بیش از حد سرد است. دمای ایده آل برای این گیاه بین ۱۸ تا ۲۹ درجه سانتی گراد است. علاوه بر سرمای شدید، نوسانات ناگهانی دمای محیط نیز می تواند شوک بزرگی به گیاه وارد کرده و باعث تغییر رنگ برگ ها شود.
تعویض گلدان غیراصولی
هرچند تعویض گلدان برای رشد بهتر پوتوس امری ضروری است، اما اگر این کار با دقت انجام نشود می تواند منجر به زرد شدن برگ ها شود. هنگام انتقال گیاه به گلدان جدید باید بسیار مراقب باشید که ریشه ها آسیب نبینند و برای مدت طولانی در معرض هوای آزاد قرار نگیرند. همچنین استفاده از ابزارهای آلوده یا گلدان های ضدعفونی نشده می تواند گیاه را در معرض بیماری های قارچی قرار داده و سلامت آن را به خطر بیندازد.
راه های جلوگیری از زردی و لکه برگ پوتوس

موثرترین راه برای پیشگیری از زردی و لکه برگ پوتوس، فراهم کردن شرایط ایده آل و استاندارد برای زندگی این گیاه است. با رعایت نکات کلیدی زیر می توانید پیش از بروز هرگونه مشکلی، سلامت و شادابی پتوس خود را تضمین کنید:
- گیاه را در محیطی با دمای گرم و رطوبت کافی نگهداری کنید تا شرایط زادگاه اصلی اش (مناطق گرمسیری) برای آن تداعی شود.
- فقط زمانی به گیاه آب بدهید که خاک آن کاملاً خشک شده باشد؛ این موضوع به ویژه در فصل زمستان که نیاز گیاه به آب کمتر است، اهمیت بیشتری پیدا می کند.
- حتماً از خاکی با بافت سبک و گلدانی دارای سوراخ های کافی استفاده کنید تا آب اضافی به راحتی خارج شده و باعث پوسیدگی ریشه نشود.
- در فصل های بهار و تابستان که گیاه در حال فعالیت و رشد است، با استفاده از کودهای محلول در آب مواد مغذی مورد نیازش را تأمین کنید.
- بهترین مکان برای پوتوس، نقطه ای از خانه است که نور غیرمستقیم اما فراوان دریافت کند تا گیاه بدون خطر سوختگی انرژی لازم برای فتوسنتز را داشته باشد.